Kamulaştırmasız El Atma Nedir?

Kamulaştırmasız el atma, idare tarafından özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza kamulaştırmak kurallarına aykırı bir şekilde fiilen ve bedel ödemeksizin el konulması olarak kabul edilmektedir. Gayrimenkul hukuku kapsamında oldukça değerli olan bu işlemin fiilen olmadığı hallerde hukuki bir işlemle mülkiyetin sınırlandırılması da söz konusu olabilmektedir. Kamulaştırma işlemleri söz konusu olduğunda idare belli başlı uygulamaları takip etmek durumundadır. Ancak kamulaştırmasız el atma işlemlerinde bu tür uygulamalar dikkate alınmaz. Kamulaştırmasız el atma işleminin gerçekleştirildiği durumlarda idare, özel mülk sahibinin bu işlemden kaynaklanan bütün zararlarını karşılamak durumundadır.

Kamulaştırmasız El Atmanın Fiilen Gerçekleştirilmesi

Fiilen el atma uygulamaları kapsamında kamulaştırmasız el atmaya başvuran idare herhangi bir bedel ödemeden mülkiyeti kendi adına geçirmektedir. Fiilen el atma işlemine en güzel örnek idarenin özel mülkiyette bulunan bir taşınmaza doğrudan tesis inşa etmesidir. Tesisin inşa edilmesiyle birlikte idare bu taşınmaza fiilen el atmış kabul edilmektedir. Bu durumda taşınmaz sahibi bahse konu uygulamadan kaynaklanan kayıplarının tazmin edilmesi adına idare hakkında dava açabilmektedir. Kamulaştırmasız el atma işleminin iptali ya da tazmin edilmesi ile alakalı uygulamalar için hukuki sürecin başlatılması gerekmektedir. Bu bağlamda kamulaştırmasız el atmanın neden olduğu olumsuzlukları ortadan kaldırmak mümkün olacaktır.

Kamulaştırmasız El Atmanın Hukuken Gerçekleşmesi

Kamulaştırma işlemlerinin bir ihtiyaç durumunda yapılması gerekir. Ancak özel mülkiyetteki bir taşınmaza dair kamulaştırma işlemlerine uygun süreçlerin takip edilmesinden ziyade hukuki manada bir karar alınması sonrasında kamulaştırma işlemleri gerçekleştirilmişse bu durumda kamulaştırmanın hukuken gerçekleştirildiğini ifade etmek gerekecektir. Bu duruma bir örnek olarak özel mülkiyette bulunan bir taşınmazın rekreasyon alanı olarak kullanılması adına niteliğinin değiştirilmesi kamulaştırmasız el atma konusunda önemli bir el atmaya örnek olarak kabul edilecektir.

Kamulaştırmasız El Atma Halinde Yapılması Gerekenler

Kamulaştırma işleminin gerçekleştirilmesi kapsamında hukuki bir süreç söz konusu olsa da kamulaştırmasız el atma ile taşınmaz sahiplerinin çeşitli haklarından mahrum kalmaları mümkündür. Bu tip durumlarda kamulaştırmasız el atma işlemlerinden kaynaklanan olumsuzlukları ortadan kaldıracak bir yaklaşım benimsenmelidir. Fiilen el atma durumunun mevcudiyeti taşınmazın kullanımını imkânsızlaştırmaktadır. Öte yandan hukuki el atma durumlarında ise taşınmazın niteliğinde değişiklikler ortaya çıkması söz konusu olacaktır.

Kamulaştırmasız El Atma Durumunda Dava Açma

Kamulaştırma sürecine aykırılık içeren bir durumda dava aça hakkı tapu sahibindedir. Ancak malik vefat etmişse bu hakkın mirasçılara devredileceğini de ifade etmek gerekir. Dava açmak isteyen tapu sahibi ya da mirasçılar fiili ve hukuki el atmalarda farklı mahkemelere başvuracaktır. Fiili bir el atma söz konusu olduğunda yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Mahkemesi’dir. Hukuki el atma söz konusu olduğunda ise İdare Mahkemesi nezdinde dava açmak gerekmektedir.

Kamulaştırmasız El Atmada Faiz Oranı

Bir taşınmazla alakalı kamulaştırmasız el atma işlemlerinin gerçekleştirilmesi söz konusu olduğunda yaşanan kayıpların tazmin edilmesi zorunluluğu vardır. Üstelik bu zorunluluk çerçevesinde ödenecek olan tutarları belli bir faiz oranı hesaplaması ile gerçekleştirileceği de açıktır. Peki, kamulaştırmasız el atma süreçlerinde hesaplamalar nasıl gerçekleştirilmektedir? İşte hesaplamalar ve faiz oranları ile alakalı bilinmesi gereken bütün detaylar!

Hesaplamaların yapılması amacıyla davanın görüldüğü sıradaki faiz oranları ve yaşanan kaybın miktarı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda açılan davanın hakkaniyet esası kapsamında değerlendirilmesi ve iki taraf açısından da adil bir kararın ortaya çıkmasına zemin hazırlaması oldukça mühimdir. Kamulaştırmasız el atmalarda daha makul bir süreç yönetimi adına mutlaka hukuki destek almanız gerekmektedir. Bu sayede hak kayıplarının önlenmesi ve dava süreci sonunda ideal kararların alınması söz konusu olabilecektir.

Kamulaştırmasız El Atmada ve İşgal Tazminatı

Kamulaştırmasız el atma ve işgal tazminatı hukuk sisteminde birbiri ile ilişkili iki önemli konu olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda idare tarafından özel mülkiyetteki bir taşınmaza el konması halinde malik ecrimisil talebinde bulunabilmektedir. Ecrimisil davasının ayrı bir dava olarak açılması mümkün olurken ‘Müdahalenin Men Edilmesi Davası’ ya da ‘Kamulaştırmasız El Atma Davası’ açılması da muhtemeldir. Fakat ecrimisil için dava tarihinden önceki 5 yıl içinde bir işlemin gerçekleştirilmiş olması gerekir. Mevcut bir el atma durumu olsa bile 5 yıllık süre geçmişse ecrimisil davası açılması söz konusu değildir.